Robert Johnson: Η αληθινή ιστορία του θρύλου των blues και η συμφωνία με τον Διάβολο

Η αληθινή ιστορία του Robert Johnson. Ο μύθος της συμφωνίας με τον Διάβολο, το σταυροδρόμι, ο μυστηριώδης θάνατος και η επιρροή του στα blues και το rock

Ο Robert Johnson παραμένει μια από τις πιο αινιγματικές μορφές της μουσικής ιστορίας, ένας άνθρωπος του οποίου η ζωή σημαδεύτηκε από σκοτάδι, τραγωδία και ένα ταλέντο που πολλοί θεωρούσαν απόκοσμο.

Αν και η καριέρα του διήρκεσε μόλις επτά μήνες, αναγνωρίζεται ως ο “Βασιλιάς των Delta Blues Singers” και ένας από τους πιο επιδραστικούς μουσικούς όλων των εποχών.

Ο Robert Johnson θεωρείται μέχρι σήμερα ο πιο μυθικός blues μουσικός όλων των εποχών.

Η τραγική αφετηρία και τα πρώτα χρόνια

Γεννημένος στο Hazlehurst του Μισισιπή γύρω στις 8 Μαΐου του 1911, ο Robert Leroy Johnson ήταν καρπός μιας εξωσυζυγικής σχέσης της Julia Dodds με τον Noah Johnson. Τα παιδικά του χρόνια χαρακτηρίστηκαν από συνεχείς μετακινήσεις μεταξύ του Μισισιπή και του Μέμφις, όπου ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τη μουσική και έμαθε κιθάρα από τον μεγαλύτερο αδερφό του.

Η προσωπική του ζωή ήταν γεμάτη απώλειες. Το 1929 παντρεύτηκε τη 16χρονη Virginia Travis, η οποία όμως πέθανε στη γέννα μαζί με το παιδί τους μόλις έναν χρόνο αργότερα. Πολλοί συγγενείς της θεώρησαν τον θάνατό τους ως θεϊκή τιμωρία επειδή ο Robert τραγουδούσε “κοσμικά τραγούδια”, μια πράξη που στην τοπική διάλεκτο ονομαζόταν “πώληση της ψυχής στον Διάβολο”.

Ο μύθος του σταυροδρομίου

Η πιο διάσημη ιστορία που συνοδεύει τον Johnson είναι η υποτιθέμενη συμφωνία του με τον Διάβολο.

Ο μύθος του Johnson και της συμφωνίας του με τον Διάβολο αποτελεί μια από τις πιο συναρπαστικές ιστορίες της παγκόσμιας μουσικής λαογραφίας, λειτουργώντας ως το απόλυτο “marketing” για την καριέρα του, το οποίο ο ίδιος ποτέ δεν διέψευσε.

Σύμφωνα με τη λαογραφία του Δέλτα του Μισισιπή, αν κάποιος πήγαινε σε ένα σταυροδρόμι τα μεσάνυχτα, θα συναντούσε μια σκοτεινή φιγούρα (Διάβολος) που θα κούρδιζε την κιθάρα του, προσφέροντάς του απαράμιλλο ταλέντο με αντάλλαγμα την ψυχή του.

Έτσι σύμφωνα με την αφήγηση, ο Johnson, όντας ένας απελπιστικά μέτριος κιθαρίστας, πήγε τα μεσάνυχτα σε ένα σταυροδρόμι στο Μισισιπή. Εκεί τον συνάντησε μια επιβλητική σκοτεινή φιγούρα (ο Διάβολος), ο οποίος πήρε την κιθάρα του, την κούρδισε, έπαιξε μερικά τραγούδια και του την επέστρεψε, χαρίζοντάς του μια αξεπέραστη δεξιοτεχνία με αντάλλαγμα την ψυχή του.

Παρόλο που πολλοί τουρίστες επισκέπτονται σήμερα τη συμβολή των αυτοκινητοδρόμων 61 και 49 στο Clarksdale, η ακριβής τοποθεσία παραμένει θέμα έντονης διαφωνίας. Κάτοικοι και ερευνητές υποστηρίζουν ότι το αληθινό σταυροδρόμι βρίσκεται στη συμβολή των αυτοκινητοδρόμων 1 και 8 στο Rosedale, τοποθεσία που αναφέρεται ρητά στους στίχους του τραγουδιού του “Traveling Riverside Blues”, ενώ άλλες πηγές τοποθετούν το γεγονός κοντά στη φυτεία Dockery, έναν τόπο όπου γεννήθηκαν τα μπλουζ του Δέλτα.

Ο θρύλος αυτός τροφοδοτήθηκε από την απότομη βελτίωση των ικανοτήτων του. Ο σπουδαίος μουσικός Son House θυμόταν τον Johnson ως έναν “απελπιστικά κακό” κιθαρίστα που εξαφανίστηκε για αρκετούς μήνες και επέστρεψε ως δεξιοτέχνης, αφήνοντας τους πάντες με το στόμα ανοιχτό.

Η σύνδεση με τον Tommy Johnson

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο μύθος του σταυροδρομίου αρχικά συνδέθηκε με έναν άλλο μουσικό, τον Tommy Johnson (χωρίς συγγένεια με τον Robert), ο οποίος ισχυριζόταν δημόσια ότι είχε πουλήσει την ψυχή του για να μάθει κιθάρα. Μετά τον θάνατο του Robert, η ιστορία μεταφέρθηκε σε εκείνον, ενισχυμένη από την απότομη και εντυπωσιακή βελτίωση του ταλέντου του μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.

Η “σκοτεινή” επιρροή στους στίχους

Ο Johnson τροφοδότησε τη μυθολογία του μέσα από τους ίδιους του τους στίχους. Στο εμβληματικό “Cross Road Blues”, περιγράφει τον εαυτό του να γονατίζει στο σταυροδρόμι ζητώντας έλεος, ενώ στο “Me and the Devil Blues” τραγουδά για τον ίδιο και τον Διάβολο να περπατούν δίπλα-δίπλα. Το τραγούδι “Hellhound on My Trail” ενισχύει την εικόνα ενός ανθρώπου που καταδιώκεται από απόκοσμες δυνάμεις.

Η πραγματικότητα πίσω από τη Μαγεία

Παρά τη γοητεία του μύθου, η ιστορική έρευνα δείχνει ότι ο Johnson απέκτησε το ταλέντο του πιθανότατα μέσω σκληρής εξάσκησης υπό την καθοδήγηση του Ike Zimmerman, ενός εξαιρετικού κιθαρίστα. Ο Zimmerman συνήθιζε να παίρνει τον Johnson σε νεκροταφεία τη νύχτα για να κάνουν πρόβα επάνω στις ταφόπλακες, καθώς εκεί επικρατούσε ησυχία και δεν ενοχλούσαν κανέναν. Αυτή η συνήθεια, σε συνδυασμό με τις δεισιδαιμονίες της εποχής για τα νεκροταφεία, συνέβαλε καθοριστικά στη φήμη ότι ο Johnson επικοινωνούσε με το μεταφυσικό.

Οι ηχογραφήσεις και το μυστήριο του θανάτου

Ο Johnson κατέγραψε το σύνολο του έργου του, μόλις 29 τραγούδια, σε δύο περιόδους ηχογραφήσεων: το 1936 στο San Antonio και το 1937 στο Dallas. Τραγούδια όπως τα “Cross Road Blues”, “Sweet Home Chicago” και “Me and the Devil Blues” έγιναν θεμέλιοι λίθοι της blues μουσικής.

Ο θάνατός του στις 16 Αυγούστου του 1938, σε ηλικία μόλις 27 ετών, παραμένει τυλιγμένος στο μυστήριο, καθώς δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ επίσημη αυτοψία για να επιβεβαιωθούν τα αίτια θανάτου.

Η πιο διαδεδομένη εκδοχή θέλει τον Johnson να δηλητηριάζεται από έναν απατημένο σύζυγο, επειδή φλέρταρε με τη γυναίκα του κατά τη διάρκεια μιας εμφάνισης στο κέντρο διασκέδασης “Three Forks” έξω από το Greenwood, με ουίσκι που περιείχε στρυχνίνη ή ναφθαλίνη, ενώ άλλες πηγές αναφέρουν τη σύφιλη ως πιθανή αιτία.

Στο πλαίσιο του μύθου που περιβάλλει τη ζωή του, πολλοί λάτρεις των μπλουζ ερμήνευσαν τον πρόωρο θάνατό του ως το σημείο όπου ο Διάβολος ήρθε να “εισπράξει το χρέος του” για τη συμφωνία που είχαν κάνει στο σταυροδρόμι.

Αναδρομικά θεωρείται το πρώτο εμβληματικό μέλος του λεγόμενου “27 Club”.

Η αθάνατη κληρονομιά του Robert Johnson

Η επιρροή του Johnson στη rock και τη blues μουσική είναι ανυπολόγιστη. Ο Eric Clapton τον χαρακτήρισε ως τον “πιο σημαντικό μπλουζ μουσικό που έζησε ποτέ”, ενώ οι Keith Richards, Bob Dylan και Robert Plant έχουν δηλώσει ότι το έργο του υπήρξε καθοριστικό για τη δική τους πορεία.

Συγκροτήματα όπως οι Rolling Stones και οι Led Zeppelin διασκεύασαν τα τραγούδια του, ενσωματώνοντας τον ήχο του στη rock κουλτούρα.

Ο Robert Johnson δεν ήταν απλώς ένας περιπλανώμενος μουσικός. Ήταν ο καλλιτέχνης που μετέτρεψε την προσωπική του οδύνη σε μια παγκόσμια μουσική γλώσσα, αφήνοντας πίσω του μια κληρονομιά που, είτε προήλθε από σκληρή δουλειά είτε από μια συμφωνία με το σκοτάδι, θα ηχεί για πάντα.

Lv
Για το Rock Attitude