Joe Strummer: Ο άνθρωπος πίσω από την Punk Επανάσταση

Ο Joe Strummer, στιχουργός, κιθαρίστας, τραγουδιστής και συνιδρυτής του Βρετανικού punk-rock συγκροτήματος The Clash, το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν John Graham Mellor, υπήρξε ένας από τους πιο εμβληματικούς καλλιτέχνες του 20ού αιώνα, συνδυάζοντας τη μουσική του με την πολιτική του δέσμευση και το πάθος του για την κοινωνική αλλαγή.

Γεννήθηκε στις 21 Αυγούστου του 1952 στην Άγκυρα της Τουρκίας απο Σκωτσέζα μητέρα και Βρετανό διπλωμάτη πατέρα, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα τη συνεχή μετακίνηση της οικογένειας.

Μεγάλωσε σε διάφορες χώρες, όπως το Ιράν και η Τουρκία, γεγονός που επηρέασε την παγκόσμια αντίληψή του και τη μουσική του κατεύθυνση.

Όταν ο Joe Strummer ήταν 9 ετών, οι γονείς του έβαλαν αυτόν και τον μεγαλύτερο κατά 18 μήνες αδελφό του, David, σε οικοτροφείο του Λονδίνου και έκτοτε τα δύο αδέλφια έβλεπαν σπάνια τους γονείς τους, οι οποίοι ταξίδευαν σε διάφορες χώρες.

“Στην ηλικία των εννέα ετών έπρεπε να τους αποχαιρετήσω επειδή θα πήγαιναν στο εξωτερικό, στην Αφρική ή κάτι τέτοιο. Εγώ μετά μπήκα σε οικοτροφείο και τους έβλεπα μόνο μία φορά το χρόνο – η κυβέρνηση κάλυπτε τα έξοδα για να βλέπω τους γονείς μου μόνο μια φορά το χρόνο.

Αφέθηκα μόνος μου και πήγα σε ένα σχολείο που ηλίθιοι πλούσιοι άνθρωποι έστελναν τα ηλίθια πλούσια παιδιά τους. Άλλο ένα προνόμιο της δουλειάς του πατέρα μου. Ήταν μια δουλειά με πολλά προνόμια – όλα τα έξοδα καταβάλλονταν από την κυβέρνηση.”

Ανακάλυψε την αγάπη του για τη μουσική ακούγοντας δίσκους των Little Richard, Beach Boys και Woody Guthrie. Μετά απο χρόνια ο ίδιος είπε πως λόγος που παίζει μουσική ήταν οι Beach Boys.

Το 1970 ο αδελφός του, ο οποίος είχε αποξενωθεί απο την οικογένειά του, εντάχθηκε σε ένα βρετανικό ακροδεξιό, εθνικιστικό κόμμα, το National Front. Η αυτοκτονία του τον Ιούλιο της ίδια χρονιάς, θα επηρεάσει βαθύτατα τον Strummer για το υπόλοιπο της ζωής του, ο οποίος αναγνώρισε την σωρό του.

Το 1970 αποφοιτώντας από το οικοτροφείο, πήγε στη σχολή καλών τεχνών του κεντρικού Λονδίνου (Central Saint Martins College of Art and Design) φλερτάροντας για λίγο με την ιδέα να γίνει σκιτσογράφος.

Εκεί λόγω της μεγάλης συμπάθειας που έτρεφε προς τον Αμερικανό τραγουδιστή Woody Guthrie υιοθέτησε το παρατσούκλι “Woody”.

Ένα χρόνο αργότερα θα παρατήσει τη σχολή και θα κάνει διάφορες δουλειές, θα γίνει χορτοφάγος (όπου και παράμεινε μέχρι το τέλος) και ξεκίνησε να παίζει σε διάφορες μπάντες.

Η μουσική του καριέρα, ξεκίνησε το 1973, όταν έγινε τραγουδιστής των Flaming Youth μετονομάζοντας την μπάντα σε Vultures. Εκείνη την περίοδο ήταν part-time τραγουδιστής και κιθαρίστας στους Vultures και παράλληλα νεκροθάφτης στο κοιμητήριο St Woolos.

Συμφώνησε να παντρευτεί την Νοτιοαφρικανή κοινωνική λειτουργό Pam Moolman, η οποία ήθελε να αποκτήσει την Βρετανική υπηκοότητα, για £120 και με τα χρήματα αυτά αγόρασε την πρώτη του κιθάρα, μια Fender Telecaster την οποία έβαψε μαύρη.

Ένα χρόνο αργότερα η μπάντα θα διαλυθεί και μαζί με τον Tymon Dogg που γνώριζε απ’ τον καιρό που ήταν φοιτητής, σχημάτισε τους The 101ers, με τους οποίους έπαιζε κυρίως διασκευές γνωστών αμερικανικών R&B και blues τραγουδιών, σε pubs του Λονδίνου.

Το 1975, σταμάτησε να αυτοαποκαλείται “Woody” Mellor και υιοθέτησε το σκηνικό όνομα Joe Strummer και επέμενε πως οι φίλοι του τον φώναζαν έτσι.

Στην μπάντα είχε και το ρόλο του κιθαρίστα και μολονότι αριστερόχειρας, έμαθε να παίζει με το δεξί από τον φίλο του Dogg.

Το Strummer (= ο παίζων ατεχνώς μουσικό όργανο) προφανώς αναφέρεται στον ρόλο του ως κιθαρίστας με έναν μάλλον αυτοϋποτιμητικό τρόπο.

Την επόμενη χρονιά, γνωρίστηκε με τον Mick Jones, ο οποίος έπαιζε στους London SS και του ζήτησε να γίνει τραγουδιστής τους. Εκείνος δέχτηκε και το συγκρότημα μετονομάστηκε σε The Clash. Έκαναν την πρώτη τους εμφάνιση, ανοίγοντας για τους Sex Pistols και τo 1977, υπέγραψαν δισκογραφικό συμβόλαιο.

Ο πρώτος τους δίσκος, το αυτο-ομώνυμο The Clash (1977), περιλάμβανε επιτυχίες όπως το «White Riot» και το «Career Opportunities», τραγούδια που αποτύπωναν την οργή και την απογοήτευση της νεολαίας απέναντι στην κοινωνική αδικία και την πολιτική καταπίεση.

Η δυναμική του ήχος και οι προκλητικοί τους στίχοι έκαναν τους The Clash να ξεχωρίσουν από άλλες μπάντες της εποχής. Η επιτυχία του London Calling (1979), ίσως ο πιο διάσημος δίσκος τους, έφερε το συγκρότημα στην κορυφή της μουσικής σκηνής.

Με τραγούδια όπως το «London Calling», το «Train in Vain» και το «Clampdown», οι The Clash συνδύασαν την punk με διάφορα μουσικά είδη, ενώ οι πολιτικές τους αναφορές και η κοινωνική κριτική προσέφεραν έναν ισχυρό προβληματισμό στην εποχή τους. Το άλμπουμ χαρακτηρίζεται από την ωριμότητα των συνθέσεων και την καθολικότητα των θεμάτων του.

Το 1978 γνώρισε την δεκαεπτάχρονη τότε Gaby Salter, με την οποία έζησε 14 χρόνια και απέκτησε δύο κόρες, τις Jazz and Lola. Δεν παντρεύτηκαν ποτέ καθώς ο Strummer δεν μπορούσε να εντοπίσει την Moolman και να διαζευχθεί.

Το ζευγάρι λάμβανε μέρος σε διάφορους μαραθώνιους όπως αυτός του Παρισιού το 1982 και του Λονδίνου το 1981 και 1983. Ο τελευταίος ολοκληρώθηκε σε 3 ώρες και 20 λεπτά απο τον Strummer. Η σχέση τους διαλύθηκε το 1993 όταν ο frontman των Clash γνώρισε την Lucinda Tait την οποία παντρεύτηκε το 1995 και έζησαν μαζί μέχρι το τέλος της ζωής του.

Κατά τη διάρκεια της πορείας των Clash, ο Strummer αναμείχθηκε με αντιναζιστικές και αντιρατσιστικές καμπάνιες.

Κατάφερε με τα τραγούδια του, να αποτυπώσει πλήρως τις ανησυχίες και τα προβλήματα της εργατικής τάξης, των ανέργων και της νεολαίας, όχι μόνο της Αγγλίας αλλά και ολόκληρου του πλανήτη, και καθώς το συγκρότημα γινόταν ολοένα και πιο γνωστό, ο Strummer αντιμετώπιζε συνεχώς προβλήματα με τον νόμο, όπως το 1980, που ο ίδιος συνελήφθη γιατί χτύπησε με την κιθάρα του έναν οπαδό που είχε βίαιη συμπεριφορά, σε μια συναυλία στο Αμβούργο.

Ο ίδιος δήλωσε για το γεγονός:

“Παραλίγο να σκοτώσω κάποιον και αυτό με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις τη βία με βία. Δεν λειτουργεί έτσι.”

Τα παραπάνω οδήγησαν τους Clash στο να γίνουν κοινωνικοί ακτιβιστές και να γίνουν headliners στην αντιρατσιστική συναυλία της εκστρατείας Rock Against Racism που συστάθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1976, ως απάντηση στην αύξηση των φυλετικών συγκρούσεων και την ανάπτυξη λευκών εθνικιστικών ομάδων όπως το National Front.

Το 1982 μετά την κυκλοφορία του άλμπουμ “Combat Rock”, ο Strummer αποφάσισε να κρυφτεί. Πολλοί, συμπεριλαμβανομένης και τη δισκογραφικής εταιρίας των Clash, πίστευαν πως είχε εξαφανιστεί, αλλά στην πραγματικότητα ήθελε λίγο χρόνο για να κάνει ταξίδια και να μείνει για λίγο μακριά απο τη σκηνή.

Το 1986, οι The Clash διαλύθηκαν λόγω προσωπικών διαφορών και ο Strummer, δούλευε πάνω σε τραγούδια που προορίζονταν είτε για ταινίες, είτε για άλλους καλλιτέχνες. Αξίζει να σημειωθεί οτι έχει συμμετάσχει και σε πολλές ταινίες ως ηθοποιός.

Αν και λόγω της μεγάλης επιτυχίας του με τους Clash ο Strummer κέρδισε πολλά χρήματα, έμενε σε κοινόβιο και το εισόδημά του το μοιραζόταν με τους συγκάτοικους και τους φίλους του.

Το 1989, κυκλοφόρησε το μοναδικό του προσωπικό άλμπουμ μαζί με το γκρουπ The Latino Rockabilly War.

Προς το τέλος της δεκαετίας του ’90, σχημάτισε τους The Mescaleros που ηχογράφησαν τρία άλμπουμ, το τελευταίο εκ των οποίων κυκλοφόρησε ένα χρόνο μετά το θάνατό του, το 2003, ενώ έκαναν και αρκετές εμφανίσεις στα πλαίσια περιοδειών.

Ο δίσκος Global A Go-Go (2001) θεωρείται ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της μετέπειτα πορείας του, που συνεχώς απομακρυνόταν από τον ήχο της punk και έπαιρνε νέες κατευθύνσεις.

Έφυγε απο τη ζωή στις 22 Δεκεμβρίου 2002, σε ηλικία 50 ετών στο σπίτι του στο Broomfield στο Σόμερσετ από καρδιακή ανακοπή.

Η απώλειά του ήταν ένα τεράστιο πλήγμα για την μουσική κοινότητα, αλλά η κληρονομιά του συνεχίζει να ζει μέσω των τραγουδιών του και της επιρροής του σε καλλιτέχνες και κοινωνικά κινήματα. Είχε αφήσει πίσω του μια μουσική που εμπνέει και κινητοποιεί, και οι ιδέες του συνεχίζουν να έχουν μεγάλη σημασία.

Ο Strummer υπήρξε η φωνή μιας γενιάς που δεν ήθελε να σωπάσει, μιας γενιάς που ήθελε να αμφισβητήσει και να διεκδικήσει έναν καλύτερο κόσμο. Για αυτό και το όνομά του θα παραμείνει συνώνυμο με την επανάσταση, τη μουσική και τον ακτιβισμό.

Το Μάρτιο του 2003 το όνομα του γράφτηκε μαζί με των υπολοίπων μελών των The Clash στο Rock and Roll Hall of Fame.

Lv
Για το Rock Attitude