20 Rock και Metal τραγούδια εμπνευσμένα από βιβλία και λογοτεχνικά έργα
Από τον Tolkien και τον Lovecraft μέχρι τον Hemingway και τον Stephen King, η λογοτεχνία αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά τραγούδια της rock και metal μουσικής
Τα rock και metal τραγούδια έχουν αντλήσει πολλές φορές έμπνευση από τη λογοτεχνία, μεταφέροντας στη μουσική ιστορίες, χαρακτήρες και ιδέες που γεννήθηκαν αρχικά στις σελίδες ενός βιβλίου.
Από τον J.R.R. Tolkien και τον H.P. Lovecraft μέχρι τον Ernest Hemingway, τον George Orwell και τον Stephen King, συγγραφείς και έργα διαφορετικών εποχών αποτέλεσαν αφετηρία για συνθέσεις που απέκτησαν τη δική τους θέση στην ιστορία της μουσικής.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αναφορές είναι άμεσες και οι στίχοι ακολουθούν την πλοκή ενός βιβλίου. Σε άλλες, ένα μυθιστόρημα, ένα ποίημα ή ακόμη και μια λογοτεχνική ιδέα λειτουργεί απλώς ως αφετηρία για τη δημιουργία ενός τραγουδιού.
Ακολουθούν 20 χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπου η λογοτεχνία αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για γνωστά rock και metal τραγούδια, από άμεσες μεταφορές ιστοριών μέχρι πιο ελεύθερες θεματικές αναφορές:
1. Iron Maiden – “Rime of the Ancient Mariner”
Βιβλίο: “The Rime of the Ancient Mariner” (Samuel Taylor Coleridge)
Οι Iron Maiden είναι ένα συγκρότημα με βαθιά αγάπη για το διάβασμα και την ιστορία. Στο άλμπουμ “Powerslave” του 1984, μετέτρεψαν το κλασικό ποίημα του Samuel Taylor Coleridge σε μια πολυμερή επική σύνθεση. Το τραγούδι συνδυάζει τα εντυπωσιακά φωνητικά του Bruce Dickinson, τον χαρακτηριστικό καλπαστικό ρυθμό και ένα ατμοσφαιρικό ενδιάμεσο μέρος με ηχητικά εφέ τριγμού ξύλων και απαγγελία.
2. Metallica – “For Whom the Bell Tolls”
Βιβλίο: “For Whom the Bell Tolls” (Ernest Hemingway)
Η σύνθεση των Metallica από το άλμπουμ “Ride the Lightning” του 1984 αντλεί τη θεματική της από το μυθιστόρημα του Ernest Hemingway για τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Η στιχουργική εστίαση επικεντρώνεται στη δραματική τελευταία μάχη του El Sordo και των ανδρών του σε έναν λόφο, πλαισιωμένη από τη χαρακτηριστική εισαγωγή μπάσου του Cliff Burton.
3. Led Zeppelin – “Ramble On”
Βιβλίο: “The Lord of the Rings” (J.R.R. Tolkien)
Οι Led Zeppelin ενέταξαν απροκάλυπτα το ενδιαφέρον τους για τη φανταστική λογοτεχνία στους στίχους τους. Στο τραγούδι “Ramble On”, ο Robert Plant κάνει άμεσες αναφορές στον κόσμο του J.R.R. Tolkien, αναφέροντας ονόματα όπως η “Mordor” και ο “Gollum”.
4. Black Sabbath – “Behind the Wall of Sleep”
Βιβλίο: “Beyond the Wall of Sleep” (H.P. Lovecraft)
Οι πατέρες του heavy metal, Black Sabbath, εμπνεύστηκαν το “Behind the Wall of Sleep” από το ομώνυμο διήγημα του H.P. Lovecraft. Το κομμάτι περιλαμβάνεται στον ντεμπούτο δίσκο τους του 1970 και αποδίδει τη σκοτεινή, απόκοσμη ατμόσφαιρα του συγγραφέα.
Από τον σκοτεινό κόσμο του Lovecraft, η έμπνευση περνά σε μια εντελώς διαφορετική εποχή και θεματολογία, με την ιστορία των αρχαίων μονομάχων να γίνεται αφετηρία για έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ύμνους των AC/DC.
5. AC/DC – “For Those About to Rock”
Βιβλίο: “Those About to Die: The Way of the Gladiator” (Daniel P. Mannix)
Η έμπνευση για το “For Those About to Rock” συνδέεται με ένα βιβλίο για τους Ρωμαίους μονομάχους. Η επίσημη ιστοσελίδα των AC/DC αναφέρει το “Those About To Die” του Daniel Mannix, το οποίο ο Bon Scott είχε δώσει στον Angus Young. Ο ίδιος ο Young έχει αναφέρει σε μεταγενέστερη συνέντευξή του και τον συγγραφέα Robert Graves.
6. Pink Floyd – “Childhood’s End”
Βιβλίο: “Childhood’s End” (Arthur C. Clarke)
Το συγκρότημα Pink Floyd συμπεριέλαβε στο άλμπουμ “Obscured by Clouds” του 1972 τη σύνθεση “Childhood’s End”. Ο τίτλος του τραγουδιού παραπέμπει στο ομώνυμο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Arthur C. Clarke, χωρίς όμως η σύνθεση να αποτελεί μουσική μεταφορά της ιστορίας του βιβλίου.
7. David Bowie – “1984”
Βιβλίο: “1984” (George Orwell)
Στον δίσκο “Diamond Dogs” του 1974, ο David Bowie περιέλαβε το τραγούδι “1984”, εμπνευσμένο απευθείας από το εμβληματικό δυστοπικό μυθιστόρημα του George Orwell. Ο Bowie εξερεύνησε μέσα από τη μουσική του τις έννοιες του ολοκληρωτισμού και της κοινωνικής επιτήρησης.
Η λογοτεχνική επιρροή δεν περιορίστηκε όμως στο progressive και το hard rock. Η δυστοπία, η αποξένωση και οι σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης φύσης πέρασαν και στο έργο καλλιτεχνών που κινήθηκαν σε πολύ διαφορετικές μουσικές κατευθύνσεις.
8. Nirvana – “Scentless Apprentice”
Βιβλίο: “Perfume” (Patrick Süskind)
Το τραγούδι “Scentless Apprentice” από το άλμπουμ “In Utero” του 1993 βασίστηκε στο αγαπημένο βιβλίο του Kurt Cobain, “Perfume” του Patrick Süskind. Η σκοτεινή ιστορία του αρωματοποιού χωρίς δική του σωματική οσμή εκφράστηκε μέσα από έναν πρωτόγονο, θορυβώδη ήχο που αποτυπώνει την εσωτερική διαταραχή του χαρακτήρα.
9. Guns N’ Roses – “Catcher in the Rye”
Βιβλίο: “The Catcher in the Rye” (J.D. Salinger)
Στο άλμπουμ “Chinese Democracy” του 2008, οι Guns N’ Roses συμπεριέλαβαν το τραγούδι “Catcher in the Rye”. Ο Axl Rose έχει εξηγήσει ότι το τραγούδι εμπνεύστηκε από τον Holden Caulfield και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν την αποξένωση και τη διαταραγμένη σκέψη του χαρακτήρα, ενώ το ίδιο το τραγούδι περιλαμβάνει και αναφορά στον John Lennon.
10. The Cure – “Charlotte Sometimes”
Βιβλίο: “Charlotte Sometimes” (Penelope Farmer)
Ο Robert Smith των The Cure αντλεί συχνά υλικό από τις αναγνωστικές του συνήθειες. Το τραγούδι “Charlotte Sometimes” του 1981 βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Penelope Farmer, μεταφέροντας την ατμόσφαιρα του βιβλίου στη μουσική.
Από τις άμεσες αναφορές σε συγκεκριμένες ιστορίες, η λίστα περνά σε τραγούδια όπου η λογοτεχνία λειτούργησε περισσότερο ως προσωπική πηγή έμπνευσης για τον ίδιο τον δημιουργό.
11. Rush – “Anthem”
Βιβλίο: “Anthem” (Ayn Rand)
Ο ντράμερ και στιχουργός των Rush, Neil Peart, εμπνεύστηκε το τραγούδι “Anthem” (όπως και το μεταγενέστερο έπος “2112”) από τη δυστοπική νουβέλα της Ayn Rand. Η ιστορία εστιάζει στην ατομική ελευθερία και την αντίσταση απέναντι σε μια απολυταρχική συλλογικότητα.
12. The Alan Parsons Project – “I Robot”
Βιβλίο: “I, Robot” (Isaac Asimov)
Ο Alan Parsons χρησιμοποίησε τη συλλογή διηγημάτων “I, Robot” του Isaac Asimov ως σημείο αναφοράς για τον θεματικό δίσκο του 1977. Μέσα από συνθεσάιζερ και κιθάρες, το συγκρότημα εξέτασε την εξέλιξη της τεχνολογίας και τη σχέση της με τον άνθρωπο, αφαιρώντας το κόμμα από τον τίτλο λόγω θεμάτων δικαιωμάτων.
13. Iron Maiden – “To Tame a Land”
Βιβλίο: “Dune” (Frank Herbert)
Οι Iron Maiden προσέγγισαν το αριστούργημα επιστημονικής φαντασίας “Dune” του Frank Herbert μέσα από το τραγούδι “To Tame a Land”. Το τραγούδι αφηγείται την ιστορία του Paul Atreides και αρχικά προοριζόταν να ονομαστεί “Dune”, αλλά ο Frank Herbert δεν έδωσε την άδεια για τη χρήση του τίτλου.
Η επιστημονική φαντασία αποδεικνύεται ιδιαίτερα γόνιμη πηγή έμπνευσης για τη rock και metal μουσική, με τους κόσμους που δημιούργησαν συγγραφείς όπως ο Arthur C. Clarke και ο Frank Herbert να μεταφέρονται απευθείας στους στίχους.
14. Ramones – “Pet Sematary”
Βιβλίο: “Pet Sematary” (Stephen King)
Οι Ramones δημιούργησαν το τραγούδι “Pet Sematary” για την κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος τρόμου του Stephen King το 1989, προσφέροντας έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ύμνους της καριέρας τους.
15. Queen – “The Invisible Man”
Βιβλίο: “The Invisible Man” (H.G. Wells)
Στο άλμπουμ “The Miracle” του 1989, οι Queen κυκλοφόρησαν το τραγούδι “The Invisible Man”. Ο τίτλος και το κεντρικό θέμα αντλούν έμπνευση από το κλασικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του H.G. Wells.
16. Megadeth – “Of Mice and Men”
Βιβλίο: “Of Mice and Men” (John Steinbeck)
Το αμερικανικό thrash metal συγκρότημα Megadeth συμπεριέλαβε το τραγούδι “Of Mice and Men” στον δίσκο “The System Has Failed” του 2004. Ο Dave Mustaine δανείστηκε τον τίτλο και τις θεματικές από το κλασικό μυθιστόρημα του John Steinbeck.
Οι λογοτεχνικές αναφορές, ωστόσο, δεν περιορίζονται στη σκοτεινή φαντασία, τη δυστοπία και την επιστημονική φαντασία. Ακόμη και πιο προσωπικές ή ασυνήθιστες ιστορίες βιβλίων βρήκαν τον δρόμο τους προς τη rock σύνθεση.
17. Genesis – “Mama”
Βιβλίο: “The Moon’s a Balloon” (David Niven)
Ο Phil Collins έχει επιβεβαιώσει ότι το τραγούδι “Mama” των Genesis του 1983 σχετίζεται με την αυτοβιογραφία “The Moon’s a Balloon” του ηθοποιού David Niven. Η ιστορία αντλεί έμπνευση από μια αφήγηση του βιβλίου σχετικά με τη συνάντηση ενός νεαρού με μια μεγαλύτερη γυναίκα.
18. Kiss- “100,000 Years”
Βιβλίο: “One Hundred Thousand Years of Man’s Unknown History” (Robert Charroux)
Ο Gene Simmons των Kiss εξήγησε ότι εμπνεύστηκε τους στίχους του “100,000 Years” διαβάζοντας για θεωρίες επίσκεψης εξωγήινων στην Αρχαιότητα. Το βιβλίο που επηρέασε τη σύνθεση ήταν το “One Hundred Thousand Years of Man’s Unknown History” του Robert Charroux.
19. Fleetwood Mac – “Hypnotized”
Βιβλίο: Βιβλία του Carlos Castaneda
Ο συνθέτης Bob Welch έχει δηλώσει ο ίδιος ότι το “Hypnotized” του 1973 ήταν κυρίως εμπνευσμένο από τα βιβλία του Carlos Castaneda, μαζί με άλλες πηγές.
Και από τις σύντομες αναφορές σε έναν τίτλο ή μια ιδέα, φτάνουμε σε μια περίπτωση όπου ένα ολόκληρο μυθιστόρημα αποτέλεσε τον θεματικό πυρήνα ενός άλμπουμ.
20. Mastodon – “Blood and Thunder”
Βιβλίο: “Moby-Dick” (Herman Melville)
Ο ντράμερ των Mastodon, Brann Dailor, διαβάζοντας το “Moby-Dick” εντόπισε παραλληλισμούς ανάμεσα στη ζωή στο πλοίο Pequod και στις εμπειρίες ενός περιοδεύοντος συγκροτήματος. Το άλμπουμ “Leviathan” βασίστηκε εξ ολοκλήρου στο μυθιστόρημα, με το τραγούδι “Blood and Thunder” να αποδίδει την εμμονή του καπετάνιου Ahab.
Εν κατά κλείδι
Από τον Tolkien και τον Lovecraft μέχρι τον Hemingway, τον Orwell και τον Melville, η λογοτεχνία έχει αφήσει το αποτύπωμά της σε τραγούδια που απέκτησαν τη δική τους θέση στην ιστορία της rock και metal μουσικής. Άλλοτε μέσα από μια ολόκληρη ιστορία, άλλοτε μέσα από έναν χαρακτήρα ή μια ιδέα και άλλοτε ακόμη και μέσα από έναν τίτλο, τα βιβλία έγιναν αφετηρία για συνθέσεις που εξακολουθούν να ακούγονται δεκαετίες αργότερα.
Η σχέση αυτή δείχνει και κάτι ακόμη: οι μουσικοί δεν αντιμετώπισαν τη λογοτεχνία ως απλή αναφορά, αλλά ως υλικό που μπορούσε να μεταφερθεί σε έναν διαφορετικό τρόπο αφήγησης. Οι κόσμοι του Tolkien, του Melville και του Herbert, οι δυστοπίες του Orwell και οι σκοτεινές ιστορίες του Lovecraft βρήκαν μέσα από τις κιθάρες, τα τύμπανα και τις φωνές των μουσικών μια νέα μορφή.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά αυτής της συνάντησης. Ένα βιβλίο μπορεί να γεννήσει μια εικόνα, έναν χαρακτήρα ή μια ιδέα, και χρόνια αργότερα αυτή να επιστρέψει στον ακροατή μέσα από ένα τραγούδι. Από τη σελίδα στη μουσική, η ίδια ιστορία μπορεί να αποκτήσει μια εντελώς διαφορετική ζωή.
